Świetlana przyszłość laserów

Według większości ekspertów przyszłość światowego przemysłu obróbczego należy do technologii laserów światłowodowych (inaczej włóknowych lub fiber). Już teraz wycinarki i laserowe urządzenia spawające zaczynają sukcesywnie wypierać lasery typu CO2 czy Nd:YAG, a rynek laserów światłowodowych rośnie niemal dwa razy szybciej niż reszta branży laserowej.
Zainteresowanie technologią obróbki laserowej w branży obróbki blach, profili i rur metalowych rośnie z roku na rok. – Branża ta stawia stale rosnące wymagania wydajności, jakości, dokładności i powtarzalności, przy jednoczesnym obniżaniu kosztów wytwarzania oraz podwyższaniu niezawodności i dyspozycyjności maszyn. Najnowsze urządzenia laserowe typu fiber, spełniając te wymogi, są zdolne obrabiać blachy o grubości do 25 mm, co wystarcza w znakomitej większości zastosowań, i stopniowo wypierają obrabiarki plazmowe i waterjet – mówi Agnieszka Niedźwiedzka, sales and marketing specialist w Yamazaki Mazak Central Europe.
(Nie)tylko laserem
Pojęcie cięcia jest bardzo szerokie i przy zawężeniu go jedynie do metalu nie jest możliwe zastąpienie cięcia plazmowego czy typu waterjet technologią laserową, co wynika z fizyki cięcia i właściwości poszczególnych materiałów – zwraca jednak uwagę Tomasz Słoboda, sales manager CEE, Laser Processing Machines, Mechatronics Machinery Division w Mitsubishi Electric Europe B.V. – Każdy rodzaj cięcia jest inny i ma inne właściwości, a jego zastosowanie jest ograniczone przez wiele czynników, jak oczekiwana jakość, prędkość czy koszty.
Można ciąć stal nierdzewną o grubości 30-50 mm laserem o mocy 6 kW, ale prędkość takiej operacji będzie bardzo mała przy ogromnym koszcie i dużym zużyciu azotu. Nie warto, bo tu sprawdzi się wycinarka wodna. Również cięcie stali czarnej kończy się przy grubości ok. 32 mm dla technologii laserowej (i moc nie ma tu większego znaczenia – bo fizyka to limituje). Za to wycinarka plazmowa w nowej technologii HD radzi sobie bez problemów z taką grubością, a nawet o wiele większą, bo dochodzącą do 60 mm. Dalej jest cięcie tlenowe. Obecnie widać, że technologia laserowa oparta na światłowodach wypiera wykrawanie mechaniczne, bo przy grubościach do 2-3 mm prędkości są nieporównywalnie wyższe dla laserów. Ale co w przypadku cięcia i formowania za razem? Wykrawarki wygrywają lub rozwiązania hybrydowe typu laser plus wykrawarka w jednej maszynie, chodź te mają sporo ograniczeń – mówi Tomasz Słoboda. - Nie ma więc uniwersalnej metody cięcia, a lasery – choć oparte na najnowocześniejszych rozwiązaniach – muszą poddać się prawom fizyki, które są niezmienne – dodaje.
Fiber, fiber, fiber
W ostatnich latach w maszynach do cięcia i spawania stali dominowały konwencjonalne lasery wykorzystujące technologię CO2 i Nd:YAG, ale nowe technologie sukcesywnie wypierają starsze rozwiązania. Mimo że na rynku krajowym jest i nadal będzie wiele firm (producenci laserów CO2 nie oddają przecież pola bez walki), które używają laserów tego typu do cięcia metali, to jednak według ekspertów z branży laserowej, technologia światłowodowa w najbliższych latach w większości aplikacji zastąpi technologię CO2 w urządzeniach służących do obróbki metalu. Przemawiają za tym przede wszystkim czynniki ekonomiczne i znacząco niższy koszt eksploatacji. Koszty pracy lasera włókowego są około 5-krotnie niższe niż konwencjonalnych laserów CO2. Technologia ta stała się tak popularna z uwagi na dużo wyższą wydajność, lepsze parametry pracy, energooszczędność, bezawaryjność i trwałość.
Lasery światłowodowe to lasery oparte na ciele stałym, pompowane półprzewodnikowymi diodami laserowymi. W ich przypadku ośrodkiem czynnym jest światłowód o geometrii włókowej z domieszkami pierwiastków ziem rzadkich. Urządzenia nowej generacji charakteryzują się dużą mocą wyjściową, doskonałą jakością wiązki i niezwykle kompaktową budową.
– Podczas cięcia materiałów laserem włóknowym wykorzystuje się tradycyjne gazy procesowe, tj. azot oraz tlen. Zastosowanie azotu także do przecinania stali węglowych o mniejszych grubościach pozwala na osiągnięcie wyższych prędkości procesu oraz wyeliminowanie warstwy tlenków na krawędzi cięcia. Może to mieć znaczenie na kolejnych etapach procesu obróbki wycinanych detali. W przypadku systemów zasilania nowo instalowanych urządzeń laserowych Messer Polska koncentruje się na optymalizacji procesów logistycznych związanych z zaopatrzeniem w gazy, m. in. za pomocą nowego typu wiązek MegaPack. Umożliwiają one dostawy gazów sprężonych napełnionych do ciśnienia 300 barów – mówi Robert Nierobisch, Koordynator Segmentów Rynkowych w Messer Polska.