Rosnące koszty narzędzi, trudności rekrutacyjne, skracające się serie produkcyjne i zaostrzające się wymogi jakościowe tworzą środowisko, w którym dawne metody organizacji produkcji po prostu przestają wystarczać. Odpowiedzią rynku są widoczne na każdym kroku cyfryzacja i automatyzacja – i to nie jako modne hasło, lecz jako realna odpowiedź na konkretne bolączki.

Powiązane firmy

Jak zauważa Sławomir Antoszczyk, regional sales manager w firmie ANCA Europe: – Polskie firmy produkcyjne oczekują dziś rozwiązań, które pozwolą pracować efektywnie nawet przy małych i zróżnicowanych partiach, skrócić czas przygotowania produkcji, ograniczyć liczbę operacji ręcznych i zminimalizować ryzyko błędów. Kluczowa staje się również pełna identyfikowalność narzędzi i integracja z systemami ERP, tak aby mieć bieżącą kontrolę nad procesem i kosztami.

Szlifowanie narzędzi: automatyzacja i wszechstronność zamiast specjalizacji

Rynek szlifierek narzędziowych przechodzi wyraźną transformację – zamiast wąsko wyspecjalizowanych maszyn zadaniowych producenci poszukują urządzeń produkcyjnych umożliwiających zastąpienie starszych, wyspecjalizowanych szlifierek zadaniowych w jednostki o bardzo szerokiej gamie funkcjonalności i automatyzacji. Marcin Kurcoń, dyrektor zarządzający VOLLMER Polska, mówi, że rosnącym trendem jest precyzyjne szlifowanie narzędzi PCBN dla przemysłu samochodowego czy produkcja mikronarzędzi hybrydowych (PCD+HM) o średnicy od Ø 0,2 mm dla branży medycznej czy elektronicznej, przy jednoczesnym zapewnieniu pracy na tej samej maszynie w standardowym dla całej branży metalowej zakresie geometrii.

VOLLMER odpowiada na to zapotrzebowanie szlifierką VGrind infinity Linear, która umożliwia m.in. wykonanie narzędzi PCBN dzięki sprzężeniu wysokiej sztywności konstrukcji, zaawansowanego oprogramowania, know-how i własnej technologii. Ta sama maszyna, odpowiednio doposażona, umożliwia produkcję mikronarzędzi Ø>0,2 mm przy zachowaniu górnej granicy Ø 200 mm dla dowolnego narzędzia obrotowego oraz w wersji VHybrid 260 – produkcję narzędzi PCD oraz hybrydowych.

ANCA Europe idzie w kierunku automatyzacji ostrzenia narzędzi o mieszanych średnicach i geometriach bez konieczności ich wcześniejszego sortowania. Na stoisku firmy będzie można zobaczyć maszynę FX7 Linear z systemem RFID i Dynamic Tool Group Manager.

Jak wyjaśnia Antoszczyk: – Operator może załadować narzędzia w dowolnej kolejności. Każde narzędzie jest przypisane do nośnika RFID z odpowiednim programem. Maszyna automatycznie identyfikuje nośnik, wywołuje właściwy program, dobiera tuleję zaciskową oraz zarządza zmianą ściernic w zależności od procesu. Efektem jest skrócenie czasu przygotowania produkcji, ograniczenie operacji ręcznych i możliwość elastycznego nadawania priorytetów zleceniom w czasie rzeczywistym oraz zwiększenie liczby godzin pracy bez nadzoru operatora.

Mocowania i przezbrojenia: sekundy zamiast minut, tysięczne zamiast dziesiętnych

Czas przezbrojenia to jeden z najlepiej mierzalnych składników OEE. Metodologia SMED od lat wskazuje kierunek optymalizacji, ale dopiero nowoczesne systemy Zero Point i zmieniacze narzędzi pozwalają zejść do granic wcześniej nieosiągalnych w warunkach produkcji seryjnej.

Zdaniem Adriana Romanowskiego, regional managera w firmie KOSMEK: – Obecnie przedsiębiorcy mierzą się z coraz krótszymi seriami i spadkiem dostępności kadr. Kluczowa staje się więc taka automatyzacja procesów, która pozwala na szybkie i bezobsługowe przezbrojenia. Dzięki technologii Zero Point i zmieniaczom SWR gniazda produkcyjne mogą automatycznie przezbrajać się w sekundy, zachowując powtarzalność lepszą niż 0,003 mm. To pozwala zachować wysoką marżowość produkcji przy minimalnych zasobach ludzkich.

Firma zaprezentuje na targach systemy Zero Point, zmieniacze narzędzi robota i elementy mocujące napędzane różnymi mediami. Rozwiązania te drastycznie skracają czas przezbrojenia i podnoszą wskaźnik OEE. Technologia Zero Backlash gwarantuje powtarzalność lepszą niż 0,003 mm nawet po milionie przezbrojeń. Dodatkowym atutem jest energooszczędność – systemy utrzymują zacisk bez stałego poboru energii, co ma znaczenie zarówno kosztowe, jak i środowiskowe.

Podobną filozofię reprezentuje ROEMHELD Polska. Maciej Boldys, CTO firmy, potwierdza, że w zakresie mocowań detali dominujące trendy to w dalszym ciągu automatyzacja produkcji i kontrola procesów. Oferowane przez firmę ROEMHELD systemy mocowań z punktem zerowym STARK cieszą się rosnącą popularnością i stanowią najprostszy sposób optymalizacji przezbrojeń maszyny. Kolejną grupą produktów są hydrauliczne dociski i siłowniki mocujące ze zintegrowaną kontrolą zamocowania.

Na targach firma prezentuje systemy mocowań z punktem zerowym STARK, w tym rozwiązania z wbudowaną kontrolą, systemy mocowań i wymiany narzędzi w prasach, a także liczne komponenty hydrauliczne dedykowane do przyrządów obróbkowych. Osobną, liczną grupą produktów będą imadła precyzyjne do maszyn 5-osiowych, jak i klasycznych.

Do problemu przezbrojeń podchodzi systemowo również KIPP Polska. Paweł Jaworski, dyrektor polskiego oddziału, podkreśla, że klienci szukają produktów gwarantujących elastyczność produkcji i zapewniających szybkie przezbrojenia maszyn, co jest bardzo istotne przy szybko zmieniających się potrzebach rynku. Kluczowym trendem jest również przygotowanie do wdrożenia automatyzacji w istniejących maszynach lub wsparcie przy projektowaniu nowych zautomatyzowanych urządzeń.

Oferta firmy KIPP na Przemysłowej Wiośnie obejmuje pneumatycznie sterowane trzpienie ustalające z funkcją walidacji położenia (pozwalające na stałą kontrolę poprawności procesu), a także systemy paletowe z punktem zerowym (do szybkiej i pewnej wymiany oprzyrządowania), wielokrotne systemy mocowania z rozpieraczami klinowymi (umożliwiające obróbkę wielu detali w jednym zamocowaniu) i mocowania kształtowe do szybkiej wymiany detali (także na stanowiskach zrobotyzowanych).

Cyfrowe zarządzanie narzędziami

Automatyzacja to jedno, ale bez sprawnego przepływu informacji nawet najlepszy park maszynowy pracuje poniżej swoich możliwości. Cyfrowe zarządzanie gospodarką narzędziową staje się jednym z kluczowych obszarów inwestycji w polskich zakładach produkcyjnych.

Michał Pawłowski, dyrektor ZOLLER Polska, wskazuje na wyraźną zmianę oczekiwań klientów: – Ostatnio obserwujemy duże zainteresowanie systemami do zarządzania gospodarką narzędziową oraz koniecznością integracji i przekazywaniem informacji pochodzących z obszaru zarządzania narzędziami z innymi systemami do zarządzania w przedsiębiorstwie – produkcją, środkami, systemem zamówień.

Na targach firma, oprócz standardowych rozwiązań, jak przyrządy ustawczo-pomiarowe, urządzenia do mocowania termicznego i wyważania oprawek narzędziowych, zaprezentuje zintegrowany system zarządzania obejmujący nie tylko narzędzia, ale też środki kontrolno-pomiarowe, oprzyrządowanie i programy NC. Oprogramowanie jest otwarte i pozwala również na komunikację z systemami CAM, ERP i MES, co pozwala na skrócenie czasu przygotowania produkcji, zmniejszenie i kontrolę stanów magazynowych oraz optymalizację przepływu informacji o narzędziach.

Według Piotra Mężyńskiego, business directora IM/PM w firmie Renishaw, najsilniejszym trendem ostatnich 14 miesięcy jest gromadzenie i analiza danych produkcyjnych. – Polskie firmy coraz mocniej koncentrują się na precyzyjnym monitorowaniu procesów, co wynika z rosnących wymogów jakości, bezpieczeństwa stabilnej produkcji oraz wysokiej wartości obrabianych komponentów. Klienci oczekują pełnej kontroli i ciągłego doskonalenia procesu.

Odpowiedzią na te potrzeby jest inteligentna platforma danych RENISHAW CENTRAL, która gromadzi i przetwarza dane procesowe w czasie rzeczywistym, umożliwiając przewidywanie i korekcję błędów, zanim wystąpią. Monitorowanie pracy maszyn w czasie rzeczywistym wspiera świadome decyzje, a moduł IPC automatycznie aktualizuje parametry obrabiarki, zapewniając pełną kontrolę procesu. Ponadto na stoisku Renishaw będzie miał miejsce również premierowy w Polsce pokaz najnowszego systemu pomiarowego – Equator–X 500. Rozszerza on rodzinę uniwersalnych sprawdzianów pomiarowych Equator o zupełnie nowe możliwości, oferując dwa tryby pracy w jednym urządzeniu: Absolute (bezwzględny) i Compare (porównawczy).

Podobne podejście reprezentuje HEXAGON Metrology. Piotr Pietraszek, Country Leader Poland & Baltics w Division Stationary Metrology, formułuje to wprost: – Obserwujemy wyraźny nacisk na wzrost produktywności, automatyzację i pełną integrację kontroli jakości z procesem produkcyjnym. Polskie firmy produkcyjne oczekują dziś systemów pomiarowych, które nie są osobnym etapem kontroli, lecz elementem cyfrowego łańcucha wartości. Kluczowe stają się: praca offline, analiza danych w czasie rzeczywistym, zdalne monitorowanie i integracja z systemami ERP/MES. Metrologia ma wspierać OEE, redukować przestoje i dostarczać danych do podejmowania decyzji operacyjnych.

Firma odpowie na te wyzwania systemem MAESTRO, w pełni cyfrową maszyną CMM nowej generacji. Zaprojektowano ją pod kątem maksymalnej produktywności, automatyzacji programowania i integracji ze środowiskiem smart factory. Programowanie offline, szybka wymiana sensorów i monitorowanie stanu maszyny w czasie rzeczywistym mają skrócić czasy cyklu i ograniczyć przestoje. Eliminuje ona wąskie gardła kontroli jakości, zwiększa efektywność produkcji i wspiera poprawę wskaźników OEE.

Elementy maszyn i kalkulacja: automatyzacja w szczegółach

Automatyzacja procesów produkcyjnych to nie tylko duże maszyny i systemy IT – to również dobór właściwych elementów budowy maszyn i sprawny proces ofertowania.

Krzysztof Stutko, dyrektor sprzedaży w Elesa+Ganter Polska, zwraca uwagę, że automatyzacja procesów w największym stopniu wpływa na rozwój systemów sterowania maszynami. – W zakresie mechanicznych elementów budowy maszyn zmiany następują w różnym stopniu w zależności od specyfiki produktu. Z jednej strony, podczas automatyzacji procesów przezbrajania elementy układów napędu ręcznego takie jak: koła, korby, mechaniczne wskaźniki położenia są wypierane przez serwonapędy i enkodery. Z drugiej zaś powstają inne elementy mechaniczne odpowiadające potrzebom nowych, bardziej zautomatyzowanych procesów.

Na stoisku Elesa+Ganter Polska będzie można zapoznać się z linią produktów współpracujących z automatyką w różnych procesach. Przykładami takich rozwiązań są produkty wyposażane w czujniki lub przełączniki, które zwiększają bezpieczeństwo maszyn, umożliwiają kontrolę pracy ich parametrów lub sterowanie funkcjami. Produktami tego typu są np. zawiasy z wyłącznikiem bezpieczeństwa CFSW, kolumnowe wskaźniki poziomu cieczy HCK, elektroniczne wskaźniki położenia z komunikacją radiową DD-E-RF lub uchwyty funkcyjne GN 422 i GN 332.

Ogniwem, które często pozostaje poza głównym nurtem dyskusji o automatyzacji, jest kalkulacja kosztów produkcji. Mateusz Wójcik, regional manager Spanflug Technologies, identyfikuje tu realne pole do poprawy: – W wielu narzędziowniach CNC kalkulacja ofert na części toczone i frezowane nadal opiera się na pracy ręcznej oraz doświadczeniu, co ogranicza jej skalowalność. Przy rosnącej presji kosztowej efektywność ofertowania staje się kluczowym czynnikiem konkurencyjności, dlatego dążymy do automatyzacji i usprawnienia procesów kalkulacji.

Spanflug prezentuje na targach oprogramowanie do automatycznej kalkulacji ofert, dostępne teraz w języku polskim. Dzięki temu więcej polskich zakładów może korzystać z automatycznej wyceny. Szybkie algorytmy AI zintegrowane z rzeczywistymi danymi narzędziowymi, m.in. CERATIZIT, pozwalają – według firmy – zmniejszyć nakład pracy przy kalkulacji nawet o 90%.

Co zobaczyć na Przemysłowej Wiośnie 2026

Firmy przedstawione w artykule to jedynie wybrane przykłady wystawców targów Przemysłowa Wiosna 2026, których oferta wpisuje się w obszar narzędzi, oprzyrządowania i zarządzania procesem. Pełna oferta targowa pozwoli zapoznać się ze znacznie szerszym spektrum rozwiązań.

Co ważne, w jednym miejscu można porównać konkurujące podejścia do tych samych problemów, porozmawiać bezpośrednio z inżynierami produktu i zobaczyć rozwiązania w działaniu – zanim podejmie się decyzję o inwestycji.