Od zasilania brzegowego po uzdatnianie wody: zwycięzcy nagród vector awards 2026
igusInnowacyjne zastosowania prowadników kablowych z Niemiec, Wielkiej Brytanii i Holandii przekonały jury. Wybrano zwycięzców 10. edycji konkursu igus – vector award 2026.
Nagrodzeni zostali: operator terminalu Cruise Port Rotterdam zdobył złotą nagrodę za swój system zasilania statków wycieczkowych w portach. Srebrna nagroda vector trafiła do Jenaer Antriebstechnik za niezwykle precyzyjny system pozycjonowania w produkcji mikrochipów, podczas gdy Royal Ballet and Opera z Londynu otrzymał brązowego vectora za 37-metrową wieżę sceniczną z opuszczaną technologią multimedialną.
Powiązane firmy
Firma Membion, która opracowała bioreaktor membranowy do filtrowania mikrodrobin plastiku z wody pitnej, jest zachwycona otrzymaniem zielonego vectora. Firma igus otrzymała rekordową liczbę 424 zgłoszeń z 36 krajów do jubileuszowej edycji konkursu, który wyróżnia kreatywne i zrównoważone zastosowania prowadnika kablowego.
Świeże morskie powietrze – tak jakby!
Wiele miast portowych cierpi z powodu wysokiego poziomu emisji spalin, gdy statki uruchamiają swoje silniki w celu dostarczenia energii elektrycznej. Pomiary przeprowadzone przez Niemieckie Towarzystwo Ochrony Przyrody (Naturschutzbund; NABU) pokazują, że w terminalach jeden metr sześcienny powietrza może zawierać ponad 400 000 cząstek.
Obciążenie emisjami jest do 80 razy wyższe niż na głównych szlakach transportowych. Aby zapobiec temu zanieczyszczeniu, operator terminalu Cruise Port Rotterdam dostarcza swoim statkom wycieczkowym alternatywne w postaci zasilania brzegowego.
Redukuje to emisje na miejscu do zera. Połączenie okazało się jednak wyzwaniem.
Ponieważ oceaniczne giganty różnią się znacznie wielkością i pozycją cumowania, inżynierowie projektowi musieli zbudować mobilną jednostkę przyłączeniową do zasilania brzegowego. Jednym z wyzwań było poprowadzenie kabli energetycznych na długich przesuwach i ochrona ich przed solą i promieniowaniem UV.
W tym celu stosuje się mobilne gniazdo zasilania brzegowego igus (iMSPO). Ten mobilny system można dostosować do wymagań nowoczesnych terminali.
Współpracuje on z systemem szynowym, po którym porusza się wózek transportujący kable w prowadnikach rolkowych wykonanych z wysokowydajnego tworzywa sztucznego. Poruszają się one w pokrytych rynnach prowadzących w podłożu nabrzeża.
Jednocześnie może być dyskretnie zintegrowany z istniejącą infrastrukturą terminala i jest ledwo widoczny w codziennym użytkowaniu, dzięki czemu praca terminala nie jest zakłócana. Kable, które statek opuszcza na nabrzeże, są łączone za pomocą wózka.
Pozwala to statkom wycieczkowym na wyłączenie generatorów diesla i uniknięcie emisji. Jury, składające się z ekspertów z dziedziny badań, przemysłu i prasy specjalistycznej, było pod wrażeniem tego zaawansowanego technicznie, ale zrównoważonego zastosowania i przyznało Cruise Port Rotterdam złotego vectora 2026.
Srebrny vector: 700 razy cieńszy od ludzkiego włosa
Precyzyjny system pozycjonowania do produkcji mikrochipów
Chirurdzy, zegarmistrzowie i konserwatorzy mają dużą zręczność. Jednak nawet oni nie mogliby pracować przy produkcji nowoczesnych mikrochipów, które są używane w smartfonach, samochodach elektrycznych i urządzeniach diagnostycznych w szpitalach.
Wymaga to maszyn, które mogą umieszczać komponenty w zakresie pozycjonowania 0,1 µm. Dla porównania: ludzki włos jest około 700 razy grubszy. Jenaer Antriebstechnik opracowuje odpowiednie rozwiązania pick & place do tego wymagającego precyzji zadania.
Ich systemy osiągają przyspieszenia do 100 m/s2 z powtarzalnością ±0,1 μm. Niezwykła precyzja, ale działająca tylko wtedy, gdy komponenty maszyny nie powodują żadnych zakłócających wibracji.
Podczas prowadzenia kabli energetycznych i transmisji danych, inżynierowie stanęli przed problemem: konwencjonalne prowadniki kablowe generują zbyt duże wibracje, gdy ogniwa prowadnika łączą się ze sobą. Ponadto wiele systemów powoduje zbyt duże ścieranie, co oznacza, że nie nadają się one do pomieszczeń czystych.
Rozwiązaniem były kompatybilne prowadniki z pomieszczeniami czystymi igus e-skin flat w połączeniu z przewodami chainflex. System minimalizuje siły zakłócające i wpływy tarcia. Zapewnia to niezmiennie wysoką dokładność i wolne od tarcia, dynamiczne ruchy systemu wieloosiowego.
Brązowy vector: na piękny wieczór w operze
Multimedialne prowadzenie kabli dla wieży scenicznej o wysokości 37 m
Warto zajrzeć za przysłowiowe kulisy: Royal Ballet and Opera w Londynie to jedna z najważniejszych instytucji kulturalnych na świecie. Stały zespół światowej klasy tancerzy, śpiewaków i muzyków każdego roku daje na scenie ok. 250 występów.
MOŻE ZAINTERESUJE CIĘ TAKŻE
To, czego widzowie nie widzą: nad sceną znajduje się 37-metrowa wieża, która może opuścić 2 kompletne zestawy, w tym kratownice oświetleniowe, by umożliwić szybką zmianę sceny między różnymi produkcjami. Setki kabli zasilających i transmisji danych muszą podążać za ruchem kratownic w dół do podłogi tak cicho, jak to możliwe, bez powodowania jakichkolwiek uszkodzeń lub zakłócania występu.
Zmotoryzowane bębny kablowe zostały wykluczone ze względu na duże ilości kabli. Dlatego już w 2000 r. inżynierowie projektowi zdecydowali się na rozwiązanie firmy igus: niestandardowy i oszczędzający miejsce system prowadnika kablowego zig-zag dla kratownic oświetleniowych w górnej maszynerii scenicznej.
System działa niezawodnie i bezawaryjnie od ponad 25 lat. Przekonani o zrównoważonym rozwoju, eksperci ponownie zwrócili się do igus w 2025 r., kiedy oświetlenie zostało wyposażone w technologię LED, a wymagania takie jak masa, obciążenie i konstrukcja uległy zmianie.
Jednym z wyzwań było wahadłowe odchylenie prowadników kablowych, które zostało znacznie zmniejszone dzięki przeciwbieżnemu układowi zig-zag. Ponadto masa skrzynek prowadzących została zmniejszona z 200 kg do 150 kg dzięki zoptymalizowanej konstrukcji wykorzystującej aluminium.
Obecnie zainstalowano 20 wstępnie zmontowanych prowadników kablowych z serii E4.56 z kablami chainflex, które transportują energię i dane do oświetlenia LED. Opera poprosiła firmę igus o recykling starych prowadników kablowych, poprawiając w ten sposób bilans w zakresie zrównoważonego rozwoju.
Zielony vector: dla bezpiecznej wody pitnej
Bioreaktor membranowy filtruje nawet bakterie i mikroplastiki
Bezpieczna woda pitna nie może być traktowana jako coś oczywistego. Coraz więcej mikrodrobin plastiku i pozostałości farmaceutycznych doprowadza konwencjonalne oczyszczalnie ścieków do granic ich możliwości technicznych.
Cząsteczki są po prostu zbyt małe do przechwycenia. Podczas gdy niemiecki rząd „zwiększa presję na oczyszczalnie ścieków, wprowadzając bardziej rygorystyczne limity w Narodowej Strategii Wodnej”, producenci technologii poszukują nowych opcji filtracji.
Jedną z nich jest Membion GmbH z Roetgen. Firma opracowuje bioreaktory membranowe, które wyglądają jak ogromne nitki spaghetti. Ich filtry mają tak małe pory, że nawet bakterie i mikrodrobiny plastiku nie mogą się przez nie przedostać. W połączeniu ze sproszkowanym węglem aktywnym można usuwać mikrozanieczyszczenia, takie jak pozostałości farmaceutyczne.
Jednak zautomatyzowana produkcja membran działa bezawaryjnie tylko wtedy, gdy kable, które są stale narażone na wilgotne warunki i znajdują się w ograniczonych przestrzeniach montażowych, są niezawodnie chronione. Inżynierowie projektowi polegają zatem na prowadnikach kablowych z serii igus E2 z przewodami chainflex.
Niewielkie promienie gięcia pozwalają na instalację nawet w najbardziej ograniczonej przestrzeni. Rezultatem jest niezawodny i wytrzymały prowadnik kablowy, który może działać bezproblemowo w wymagających warunkach pracy przez długi czas.
Źródło: igus Polska
