Co już wiadomo o Cyfrowych Paszportach Produktów
Sandvik CoromantW miarę jak Unia Europejska (UE) przygotowuje się do wprowadzenia Cyfrowy Paszport Produktu (DPP, od ang. Digital Product Passport), producenci z różnych gałęzi przemysłu stają przed wyzwaniem regulacyjnym, a jednocześnie mają szansę na transformację. Chociaż wiele szczegółów dotyczących praktycznego funkcjonowania DPP pozostaje nieznanych, jego potencjał wykracza daleko poza inicjatywę na rzecz zrównoważonego rozwoju i może przynieść korzyści w wielu obszarach działalności. Kaja Flottorp, specjalistka ds. zrównoważonego rozwoju w firmie Sandvik Coromant – dostawcy rozwiązań w zakresie obróbki skrawaniem i produkcji – omawia dotychczasową wiedzę na temat DPP.
Powiązane firmy
Wprowadzony na mocy rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla produktów zrównoważonych (ESPR) DPP ma przybrać formę ustrukturyzowanego, cyfrowego rejestru, który będzie zawierał dane dotyczące cyklu życia każdego produktu w znormalizowanym formacie. Proponowane elementy danych obejmują skład materiałowy, ślad węglowy, możliwość naprawy oraz instrukcje dotyczące postępowania po zakończeniu eksploatacji. Jednak dokładny zakres, format i wymagania dotyczące wdrożenia wciąż ulegają zmianom.
Prace nad „paszportem akumulatorowym” firmy Sandvik
Niektóre organizacje od pewnego czasu stosują własne rozwiązania oparte na koncepcji DPP. Przykładem jest szeroko pojęta Grupa Sandvik. Prace Sandvik rozpoczęły się w 2023 roku w ramach jej działu górniczego, gdzie stworzono wersję pilotażową o podstawowej funkcjonalności (MVP). Od tego czasu inicjatywa ta ewoluowała etapami – od zdefiniowania podstawowej architektury systemu po opracowanie skalowalnego rozwiązania przeznaczonego do wszystkich obszarów działalności Grupy Sandvik.
Oprócz akumulatorów projekt ten stanowi również podstawę do szerszego wdrożenia DPP w całej firmie. Dzięki zapewnieniu kompleksowej identyfikowalności materiałów rozwiązanie to wspiera odpowiedzialne pozyskiwanie surowców oraz zwiększa dokładność sprawozdawczości w zakresie śladu węglowego. Zwiększa ono również możliwości ponownego wykorzystania i recyklingu, zapewniając lepszy dostęp do kluczowych informacji – takich jak stan akumulatora, jego skład oraz wymagania dotyczące obsługi – w całym cyklu życia produktu. Dla firmy Sandvik inicjatywa ta stanowi nie tylko środek zapewniający zgodność z przepisami, ale także czynnik sprzyjający większej przejrzystości i rozwojowi modeli biznesowych opartych na gospodarce o obiegu zamkniętym.
W szerszej perspektywie oczekuje się, że wdrożenie DPP zmieni sposób wprowadzania produktów na rynek, ich sprzedaży i obrotu nimi na rynku UE.
Dotychczasowe decyzje
Chociaż zaczęły pojawiać się orientacyjne ramy czasowe, nadal nie ma w pełni potwierdzonego ani ostatecznego harmonogramu wdrażania wymogów DPP. Zgodnie z rozporządzeniem UE w sprawie ekoprojektu produktów zrównoważonych żelazo i stal, jako produkty pośrednie, zostały uznane za kategorie priorytetowe, co oznacza, że prawdopodobnie będą one jednymi z pierwszych, w odniesieniu do których powstają bardziej szczegółowe przepisy.
Zgodnie z aktualnymi wytycznymi akty delegowane dotyczące żelaza i stali mogą zostać wprowadzone od 2026 r., a obowiązek ich przestrzegania może zacząć obowiązywać od 2027 r. W dokumentacji wniosku UE wskazała, że prawdopodobne kategorie danych dotyczących stali mogą obejmować identyfikację produktu i producenta, skład materiałowy i dane techniczne, dane dotyczące środowiska i gospodarki o obiegu zamkniętym, a także szczegółowe informacje na temat wszelkich substancji wzbudzających szczególne obawy.
MOŻE ZAINTERESUJE CIĘ TAKŻE
Zalety DPP
W swej istocie DPP stanowi inicjatywę na rzecz zrównoważonego rozwoju. Chociaż prawdą jest, że przyczyni się on do bardziej wydajnej regeneracji produktów, ułatwi wykorzystanie produktów w drugim cyklu życia oraz poprawi wyniki recyklingu, nie należy postrzegać programu DPP wyłącznie jako obowiązku menedżerów ds. zrównoważonego rozwoju. W rzeczywistości będzie on znajdował się na styku wielu funkcji biznesowych.
Zespoły ds. zgodności z przepisami będą musiały zrozumieć, jakie rodzaje danych są wymagane, po czym pojawią się pytania o to, jakie informacje można i należy udostępniać publicznie. DPP to nie tyle pojedyncza inicjatywa, co raczej zmiana w sposobie zarządzania danymi produktowymi, nadzoru nad nimi i ich wykorzystania w całej organizacji. Chociaż dokładne wymagania wciąż się zmieniają, przedsiębiorstwa, które już na wczesnym etapie zaczną dostosowywać te funkcje, będą miały lepszą pozycję do reagowania, gdy sytuacja stanie się bardziej przejrzysta.
Aby pomóc producentom w przygotowaniu się do wymagań DPP, firma Sandvik Coromant uczestniczy we współpracy w ramach projektu „Digital Metal Value Chain”, koordynowanego przez przemysłowy instytut badawczy Swerim. Inicjatywa ta analizuje, w jaki sposób dane dotyczące produktów – takie jak skład materiałowy, wpływ na środowisko oraz ścieżka pochodzenia materiałów – mogą być porządkowane, udostępniane i wykorzystywane w praktyce.
DPP UE ma daleko idący zakres, który zmieni sposób, w jaki producenci projektują, dokumentują i dostarczają produkty. Chociaż branża czeka na bardziej szczegółowe informacje, warto już teraz zacząć zastanawiać się, co ulepszona identyfikowalność oznacza dla łańcuchów dostaw i w jaki sposób można ją wdrożyć w codziennej działalności. Tworząc podstawy już teraz, producenci mogą przejść od reaktywnego dostosowywania się do przepisów do proaktywnego tworzenia wartości.
Źródło: Sandvik Coromant
